Làm Thiện Tạo Nghiệp 🪷

Thưa quý vị, phần này là lúc Bồ Tát Địa Tạng bắt đầu chỉ dạy cho hai thầy trò Tuệ Giác và Chí Minh về bốn điều cấm kỵ trong tu hành, mà điều thứ nhất chính là làm việc thiện mà thật ra đang tạo nghiệp. Nghe qua thì mâu thuẫn nhưng trong đạo những điều trái tai mới chính là cửa mở của trí tuệ, nếu chúng ta không chịu nhìn sâu vào tâm rất dễ lầm lẫn giữa thiện nghiệp và thiện tướng, giữa cái thấy Phật và cái thấy của bản ngã.

Bồ Tát chậm rãi nói giọng ngài vang như tiếng chuông sớm, chư tăng chư ni cư sĩ tu hành ở đời này ai cũng nói làm việc thiện tu phước giữ giới hành bố thí tụng kinh niệm Phật, nhưng nếu động cơ bên trong không thanh tịnh thì dù việc ấy mang dáng thiện vẫn là tạo nghiệp. Vì sao? Vì cái nhân trong tâm mới là hạt giống còn hành vi bên ngoài chỉ là cái bóng. Thầy Chí Minh nghe mà run lên, thầy hỏi bạch Bồ Tát làm thiện là tốt tại sao lại thành tạo nghiệp ạ?

Bồ Tát mỉm cười, nếu con đem một nắm hạt giống gieo xuống đất nhưng trong đó lẫn cả hạt thối thì cây mọc lên có ra trái lành hông? Thiện mà có tâm cầu danh có tâm so đo có tâm kiêu mạng thì thiện ấy đã mang mầm ác, cái nguy là ở chỗ đó. Rồi ngài giảng tiếp, có người bố thí tiền của nhưng trong lòng là để người khác khen là Phật tử giàu lòng từ bi, có người tụng kinh niệm Phật nhưng không vì cầu giải thoát cho chúng sanh mà là để cầu phước cho bản thân cầu an cầu đắc lực cầu thần thông, lại có người giữ giới thật nghiêm nhưng tâm thì nghĩ mình hơn người khinh rẻ kẻ khác. Ba hạng người ấy bề ngoài tu thiện mà bên trong tích nghiệp.

Thưa quý vị, nghe tới đây thầy phải dừng lại mà nói thật, đây chính là căn bệnh lớn nhất của người tu thời nay. Chúng ta có thể thuộc kinh có thể làm việc thiện nhưng nếu tâm chưa thuần thiện ấy chỉ là cái áo khoác, Phật Pháp không phải là sân khấu để mình diễn vai hiền mà là nơi mình trút bỏ cái ta hiền, nếu còn thấy ta đang làm thiện ta đang tu thì ta đó chính là gốc của sinh tử. Bồ Tát nhìn hai thầy trò rồi nói, người đời làm ác còn dễ cứu vì họ biết mình ác còn người tu làm thiện mà động cơ nhiễm ô thì khó cứu vô cùng vì họ tưởng mình đúng.

Cái đúng đó là ảo giác của bản ngã nó tinh vi lắm, ẩn sau khuôn mặt đạo đức sau tiếng niệm Phật đều đặn sau những việc bố thí công đức. Hòa thượng Tuệ Giác chắp tay nước mắt rơi bạch Bồ Tát, vậy làm sao để biết việc thiện của mình có nhiễm ô không? Bồ Tát đáp rất đơn giản, làm xong một việc con hãy soi lại xem trong lòng có còn vướng gì không, nếu làm xong mà thấy nhẹ nhàng thanh thản không mong người biết không mong được báo đáp đó là thiện chân thật. Còn nếu trong tâm vẫn có một chút vui vì được khen một chút tiếc khi bị hiểu lầm một chút so đo với người khác thì con nên biết trong đó có hạt nhân của nghiệp.

Thưa quý vị, nghe vậy ta mới thấy rằng điều thiện cũng cần trí tuệ soi sáng không thì sẽ thành thiện ngu, làm thiện mà không có trí giống như người cầm đuốc đi trong gió dễ bị cháy chính mình. Đức Phật từng dạy làm thiện mà chấp thiện, thiện ấy thành chướng đạo. Bồ Tát lại nói tiếp, nhiều người đời tưởng rằng làm việc lớn bố thí nhiều thì công đức nhiều, nhưng công đức không nằm ở việc to hay nhỏ mà ở tâm có vô ngã hay không, một bát cơm cúng dường với lòng thương vô điều kiện công đức còn lớn hơn người xây chùa vạn lượng vàng mà trong tâm cầu tiếng tăm.

Quý vị thấy hông, Phật Pháp là đạo của tâm không phải đạo của hình tướng, chúng ta lạy Phật không phải để Phật nhớ mình mà để mình nhớ Phật. Phật chẳng cần ai ca ngợi chỉ mong ta hiểu được chân lý trong từng hơi thở. Rồi Bồ Tát kể cho hai thầy trò nghe một câu chuyện, có người tu suốt 30 năm ngày nào cũng tụng kinh bố thí giúp người, khi mất thần thức không về cõi lành mà rơi vào cõi thấp vì sao? Vì ông luôn nghĩ rằng ta làm nhiều phước lắm ta đáng được sinh thiên, chính cái niệm ta đáng được ấy là sợi dây trói buộc kéo ông vào cõi hữu lậu.

Khi tâm còn chấp công phước hóa thành nghiệp, thầy Chí Minh nghe mà rùng mình thầy chắp tay nói bạch Bồ Tát như vậy tu mà chấp công thì chẳng khác gì xây nhà trên cát? Bồ Tát gật đầu, đúng vậy con đường giải thoát là con đường không người đi không công để kể không quả để nhận, khi con còn thấy mình đang tu đang làm thiện đang hướng đến niết bàn thì vẫn còn hai bên, chỉ khi không còn người tu không còn việc để làm không còn mục tiêu để đến lúc đó đạo mới hiển lộ.

Thưa quý vị, nghe thì cao siêu nhưng đem xuống đời sống rất gần gũi, mỗi lần mình giúp ai hãy hỏi lại tôi làm vì thương hay vì muốn họ nhớ ơn, mỗi lần mình tụng kinh hãy hỏi tôi đọc để tâm mình thanh tịnh hay để khoe rằng tôi tụng được nhiều quyển, chỉ cần nhìn lại như vậy thôi là mình đã bắt đầu thấy Phật rồi. Bồ Tát nói thêm, thiện giả dối là cửa đầu tiên của địa ngục, người tu phải tránh nó bằng cách soi tâm từng niệm, đừng sợ mình còn lỗi chỉ sợ mình không chịu thấy lỗi.

Thấy lỗi là tỉnh không thấy lỗi là mê, mê thì thiện cũng thành ác tỉnh thì ác cũng hóa thiện. Nghe lời ấy hòa thượng Tuệ Giác cúi đầu đảnh lễ bạch Bồ Tát, chúng con nguyện từ nay mỗi việc làm đều soi lại tâm không vì danh không vì lợi không vì chứng chỉ vì thương chúng sanh. Bồ Tát mỉm cười, lành thay khi nào con làm mà không còn thấy mình làm lúc ấy phước đức và trí huệ tự nhiên tròn đủ.

Thưa quý vị bài học hôm nay thật quý, điều thiện không nằm ở hình tướng mà nằm ở tâm vô ngã, làm thiện để chứng minh mình tu là tạo nghiệp, làm thiện để quên mình để lợi người đó mới là công đức. Cái thiện của người tu không phải là làm cho đúng mà là thấy cho đúng, thấy đúng rồi tự nhiên việc nào cũng thiện lời nào cũng lành. Tu hành không phải là sưu tầm công đức mà là trở về cái tâm không còn đếm công đức nữa, cũng như người uống nước khi đã hết khát rồi thì đâu cần ghi lại từng giọt. Vậy nên đức Phật mới dạy làm mà không thấy mình làm phước ấy mới vô lượng.